Dziedziczymy DNA po rodzicach, ale nasze geny nie działają dokładnie tak samo przez całe życie.
Jedną z przyczyn jest epigenetyka.
DNA zawiera instrukcje genetyczne wykorzystywane przez komórki. Epigenom pomaga określać sposób używania tych instrukcji — które geny są aktywne lub wyciszone, z jaką intensywnością działają i jak łatwo komórka może uzyskać dostęp do poszczególnych obszarów DNA.
Co ważne, regulacja epigenetyczna nie zmienia samej sekwencji DNA.
Zmienia natomiast sposób uporządkowania i wykorzystywania informacji genetycznej.
Wraz z wiekiem wzorce te stopniowo się zmieniają.
Metylacja DNA, jeden z najlepiej poznanych mechanizmów epigenetycznych, zmienia się w różnych obszarach genomu. Zmianom ulega również organizacja chromatyny, czyli struktury upakowującej DNA wewnątrz komórek. Białka histonowe pomagające porządkować DNA mogą zmieniać zarówno swoją ilość, jak i funkcję.
Łącznie zmiany te mogą zmniejszać precyzję regulacji genów. Obszary DNA, które zwykle podlegają ścisłej kontroli, mogą stawać się bardziej dostępne, potencjalnie sprzyjając nieprawidłowej ekspresji genów i mniejszej stabilności genomu.
Epigenom jest również dynamiczny. Narażenia środowiskowe, dieta, styl życia i stres komórkowy mogą przez całe życie wpływać na regulację epigenetyczną. Nie oznacza to, że stylem życia można po prostu włączać i wyłączać pojedyncze „dobre” lub „złe” geny. Relacja między genami, środowiskiem i starzeniem jest znacznie bardziej złożona.
Oznacza to jednak, że sama sekwencja DNA nie opowiada całej historii naszego starzenia.
W przeciwieństwie do samego kodu genetycznego część zmian epigenetycznych może potencjalnie podlegać modyfikacji.
Dlatego epigenetyka jest ważnym obszarem badań nad starzeniem biologicznym i możliwością wpływania w przyszłości na niektóre związane z wiekiem zmiany regulacji genów.
