Sekwencja DNA pozostaje przez całe życie względnie stabilna. Znacznie bardziej dynamiczny jest natomiast sposób, w jaki komórki porządkują i regulują informację genetyczną.
To jeden z powodów, dla których epigenetyka stała się tak ważnym obszarem badań nad starzeniem.
Mechanizmy epigenetyczne pomagają kontrolować, które geny są aktywne, z jaką intensywnością działają i jak DNA jest zorganizowane wewnątrz komórek. Wraz z wiekiem wzorce te stopniowo się zmieniają. Zmienia się metylacja DNA, organizacja chromatyny może stawać się mniej stabilna, a białka pomagające upakować i regulować DNA również mogą ulegać zmianom.
W przeciwieństwie do zmian samej sekwencji DNA część zmian epigenetycznych może być odwracalna.
Dlaczego jest to ważne?
Wzorce epigenetyczne nie są trwale ustalone i mogą podlegać modyfikacji. Badania eksperymentalne na organizmach modelowych wykazały, że zmiana aktywności enzymów uczestniczących w regulacji epigenetycznej może wpływać na procesy związane ze starzeniem, a w niektórych przypadkach także na długość życia.
Rodzi to interesujące pytanie: jeśli część związanych z wiekiem zmian epigenetycznych przyczynia się do starzenia, czy ich modyfikacja mogłaby przywrócić bardziej młodzieńcze wzorce regulacji genów?
Odpowiedź nie jest jeszcze znana.
Jednym z głównych wyzwań jest ustalenie, które zmiany epigenetyczne rzeczywiście napędzają starzenie, a które jedynie pojawiają się wraz z wiekiem komórek. Odwrócenie mierzalnej zmiany epigenetycznej nie musi oznaczać odwrócenia starzenia ani poprawy zdrowia.
Istnieje też inne wyzwanie. Mechanizmy epigenetyczne są ze sobą silnie powiązane. Zmiana jednej części układu może jednocześnie wpływać na wiele genów i szlaków biologicznych. Dlatego szczególne znaczenie mają precyzja działania i bezpieczeństwo w długiej perspektywie.
Badania prowadzone po pierwotnej publikacji nadal analizują możliwość modyfikowania związanych z wiekiem zmian epigenetycznych, a przywracanie młodszych wzorców regulacji genów stało się ważnym kierunkiem badań nad starzeniem.
Obecnie odmładzanie epigenetyczne pozostaje jednak koncepcją badawczą, a nie uznaną metodą leczenia w medycynie długowieczności.
