Post jest często przedstawiany jako sposób na „detoks” lub „oczyszczenie” organizmu.
Założenie wydaje się proste: przez pewien czas nie jeść i dać organizmowi możliwość usunięcia nagromadzonych toksyn.
Naturalne procesy oczyszczania organizmu nie działają jednak w ten sposób.
Organizm ma własne mechanizmy usuwania zbędnych substancji
Organizm nieustannie przetwarza i usuwa produkty przemiany materii oraz substancje potencjalnie szkodliwe.
Wątroba rozkłada i przetwarza wiele związków, aby można je było bezpiecznie wydalić. Nerki filtrują krew i usuwają zbędne produkty z moczem. Ważną rolę odgrywają również płuca i układ pokarmowy.
Procesy te zachodzą bez przerwy i nie wymagają postu, by się rozpocząć.
Badania popularnych diet detoksykacyjnych dostarczają niewiele dowodów klinicznych na to, że takie programy usuwają toksyny z organizmu.
Post zmienia sposób, w jaki organizm korzysta z energii
Nie oznacza to, że post nie wywołuje żadnych skutków biologicznych.
Po pewnym czasie bez jedzenia stężenie insuliny spada, a organizm zaczyna w większym stopniu korzystać ze zgromadzonych zapasów energii. Nasileniu ulega rozkład tłuszczów, a wątroba może wytwarzać ciała ketonowe, które stanowią alternatywne źródło energii.
Jest to prawidłowa odpowiedź metaboliczna na brak pożywienia.
Nie należy mylić tej fizjologicznej produkcji ciał ketonowych z cukrzycową kwasicą ketonową. To niebezpieczny stan chorobowy, zwykle związany z ciężkim niedoborem insuliny, który znacznie różni się od prawidłowych zmian metabolicznych zachodzących podczas postu.
Czy post może mieć znaczenie dla zdrowego starzenia?
Tak — ale nie dlatego, że „oczyszcza” organizm.
Badania nad żywieniem ograniczonym czasowo sugerują, że może ono wspierać kontrolę masy ciała i niektóre aspekty zdrowia metabolicznego, w tym regulację poziomu glukozy. Utrzymanie prawidłowej masy ciała i dobrego zdrowia metabolicznego ma znaczenie dla długoterminowego zdrowia i zdrowego starzenia.
Badane są również inne możliwe oddziaływania postu na procesy komórkowe związane ze starzeniem, ale nie należy utożsamiać ich z detoksykacją.
