Blaszki wieńcowe wysokiego ryzyka i zmiany w tętnicach szyjnych u dorosłych bez objawów w profilaktyce pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych

Blaszki wieńcowe wysokiego ryzyka występowały u 30,9% tych dorosłych bez objawów. Obturacyjną chorobę wieńcową ze zwężeniem ≥50% wykryto u 28,0%.

HRP stwierdzono u 26,6% uczestników z nieobturacyjną chorobą wieńcową i u 64,6% osób z chorobą obturacyjną.

Częstość HRP rosła w kolejnych łącznych kategoriach wyniku USG tętnic szyjnych i CAC:

10,0% – brak blaszki w tętnicach szyjnych + CAC <100; 27,7% – łagodna miażdżyca tętnic szyjnych + CAC <100; 41,2% – brak blaszki w tętnicach szyjnych + CAC ≥100; 59,4% – łagodna miażdżyca tętnic szyjnych + CAC ≥100

Wśród uczestników z łagodną miażdżycą tętnic szyjnych aktualne palenie tytoniu było jedynym niezależnym klinicznym czynnikiem związanym z blaszką wieńcową wysokiego ryzyka (OR 2,1; 95% CI 1,0–4,5; p = 0,049).

Miażdżyca tętnic wieńcowych może występować, zanim pojawią się objawy. W tym badaniu blaszki wieńcowe wysokiego ryzyka stwierdzono u prawie jednej trzeciej wybranej grupy dorosłych bez objawów poddawanych ocenie w ramach pierwotnej profilaktyki sercowo-naczyniowej.

Wyniki pokazują też wartość oceny miażdżycy w różnych obszarach naczyniowych. USG tętnic szyjnych dostarcza informacji o miażdżycy tętnic szyjnych, a ocena CAC mierzy nasilenie zwapniałych blaszek wieńcowych. CCTA zapewnia dokładniejszą ocenę anatomiczną tętnic wieńcowych, w tym morfologii blaszek i zwężeń tętnic wieńcowych.

Z perspektywy zdrowia serca i naczyń wykrywanie subklinicznej miażdżycy u wybranych osób z wyższym ryzykiem może pozwolić na wcześniejszą ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego i lepsze dopasowanie postępowania profilaktycznego do obecności i rozległości choroby.

Badanie dotyczyło dorosłych bez objawów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, a nie nieselekcjonowanej populacji ogólnej. Jego wyników nie należy więc traktować jako dowodu przemawiającego za rutynowymi badaniami przesiewowymi CCTA u wszystkich dorosłych bez objawów.

Wyniki mają szczególne znaczenie dla profilaktyki pierwotnej, ponieważ pokazują, że brak objawów nie wyklucza istotnej miażdżycy tętnic wieńcowych. W tej wyselekcjonowanej populacji stwierdzano zarówno chorobę obturacyjną, jak i blaszki wysokiego ryzyka.

USG tętnic szyjnych, ocena CAC i CCTA dostarczają uzupełniających się informacji. Blaszka w tętnicy szyjnej dokumentuje miażdżycę w innym obszarze naczyniowym; CAC określa ilościowo zwapniałą miażdżycę tętnic wieńcowych; CCTA pozwala dodatkowo wykryć blaszki niezwapniałe i mieszane, scharakteryzować morfologię blaszek i ocenić zwężenia tętnic wieńcowych.

Połączenie łagodnej miażdżycy tętnic szyjnych i CAC ≥100 wiązało się z najwyższą częstością HRP. Sugeruje to, że łączenie wyników obrazowania naczyń i tętnic wieńcowych może dostarczać informacji wykraczających poza tradycyjne czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego przy ocenie wybranych osób z wysokim ryzykiem.

Wyniki CCTA nadal należy interpretować w pełnym kontekście klinicznym. Wykrycie zwężenia tętnicy wieńcowej nie oznacza automatycznie wskazania do inwazyjnej koronarografii lub rewaskularyzacji; dalsza ocena może obejmować badania czynnościowe lub konsultację kardiologiczną, zależnie od anatomii i sytuacji klinicznej.

Badanie było retrospektywne, stosunkowo małe (269 uczestników) i oparte na kohorcie wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego, co ogranicza możliwość uogólniania wyników. Oceniało wyniki obrazowania, a nie późniejsze zdarzenia sercowo-naczyniowe, nie może więc wykazać, że taka strategia obrazowania zmniejsza liczbę zawałów serca lub śmiertelność sercowo-naczyniową.

Autorzy stwierdzili, że połączenie USG tętnic szyjnych, oceny zwapnień w tętnicach wieńcowych i CCTA może poprawić stratyfikację ryzyka w profilaktyce pierwotnej w stopniu wykraczającym poza tradycyjne czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego.