Wskaźnik zwapnień w tętnicach wieńcowych określa się na podstawie badania tomografii komputerowej (TK), które mierzy ilość wapnia w ścianach tętnic wieńcowych – tętnic zaopatrujących serce w krew.
Dlaczego wapń ma znaczenie?
Wapń może odkładać się w obrębie blaszki miażdżycowej. Wykrycie zwapnień w tętnicach wieńcowych dowodzi więc, że miażdżyca tętnic wieńcowych już się rozwinęła.
Badanie wykonuje się za pomocą tomografii komputerowej serca bez podania kontrastu. Ilość wykrytego wapnia wyraża się liczbowo – najczęściej jako wskaźnik CAC lub wskaźnik Agatstona.
Wynik 0 oznacza, że nie wykryto zwapniałej blaszki miażdżycowej w tętnicach wieńcowych. Im wyższy wynik, tym zazwyczaj większe nasilenie zwapniałej miażdżycy tętnic wieńcowych.
Wskaźnik zwapnień nie uwidacznia wszystkich rodzajów blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych i sam w sobie nie mówi, czy tętnica wieńcowa jest istotnie zwężona. Dostarcza innej informacji: ile zwapniałej miażdżycy można wykryć w tętnicach wieńcowych.
Informację tę można rozpatrywać łącznie z wiekiem, ciśnieniem tętniczym, stężeniem cholesterolu, paleniem tytoniu, cukrzycą i innymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego podczas oceny indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego.
W dużym badaniu opublikowanym w 2025 roku obserwowano ponad 66 000 dorosłych bez objawów, z medianą okresu obserwacji wynoszącą 12,5 roku. Wyższe wartości wskaźnika zwapnień w tętnicach wieńcowych wiązały się z coraz większą długoterminową śmiertelnością związaną z niewydolnością serca.
Badanie to uzupełnia dowody na to, że wskaźnik zwapnień w tętnicach wieńcowych może dostarczać informacji o długoterminowym ryzyku sercowo-naczyniowym.
