Dlaczego niektórzy ludzie dożywają ponad 90 lat, podczas gdy u innych choroby związane z wiekiem rozwijają się znacznie wcześniej?
Naukowcy od dawna badają, czy część odpowiedzi może być ukryta w naszych genach.
Dziesięciolecia badań przyniosły jednak ważny wniosek: nie istnieje jeden gen długowieczności.
Z dłuższym życiem powiązano wiele wariantów genetycznych, ale tylko niewielką ich liczbę wielokrotnie potwierdzono w różnych populacjach.
Jednym z najsilniejszych przykładów jest gen APOE. Jego różne warianty wiążą się z odmiennym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, choroby Alzheimera i dożycia zaawansowanego wieku. Innym ważnym genem jest FOXO3, powiązany z długowiecznością w kilku populacjach i uczestniczący między innymi w metabolizmie, komórkowej odpowiedzi na stres oraz utrzymaniu sprawności komórek.
Ani APOE, ani FOXO3 nie określają jednak, jak długo dana osoba będzie żyła.
Długowieczność człowieka wydaje się złożoną cechą genetyczną. Wiele wariantów może wywierać niewielki wpływ, współdziałając w układach biologicznych odpowiedzialnych za utrzymanie zdrowia i ochronę przed chorobami.
Zmieniło to sposób badania genetyki długowieczności.
Zamiast szukać wyłącznie pojedynczych „genów długowieczności”, badacze coraz częściej analizują sieci genów i szlaki biologiczne, na które wpływają. Obejmują one procesy związane z metabolizmem, naprawą DNA, odpornością, regulacją cholesterolu i utrzymaniem telomerów.
Geny są przy tym tylko częścią równania.
Odziedziczone cechy genetyczne przez całe życie oddziałują ze środowiskiem, stylem życia, stanem zdrowia i wieloma innymi czynnikami biologicznymi. Nawet osoby o podobnym podłożu genetycznym mogą więc starzeć się w bardzo różny sposób.
Geny mogą wpływać na szanse długiego i zdrowego życia, ale nie zapisują całego wyniku z góry.
