Ludzie żyją dziś dłużej niż kiedykolwiek wcześniej.
To jedno z największych osiągnięć współczesnej medycyny. Lepsza profilaktyka, bezpieczniejsze operacje i skuteczniejsze leczenie pomogły milionom ludzi przeżyć choroby, które dawniej skracały życie.
Dłuższe życie nie zawsze oznacza jednak życie w lepszym zdrowiu.
Obszerna międzynarodowa analiza danych zdrowotnych ze 183 państw członkowskich Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), obejmująca populacje ze wszystkich kontynentów i okres prawie 20 lat, wykazała, że oczekiwana długość życia rośnie szybciej niż liczba lat przeżywanych w dobrym zdrowiu.
Różnicę między tymi okresami określa się jako lukę między długością życia a latami życia w zdrowiu.
Długość życia mówi, jak długo żyjemy.
Lata życia w zdrowiu określają, jak długo pozostajemy zdrowi, aktywni i samodzielni, bez choroby lub niepełnosprawności istotnie ograniczającej codzienne funkcjonowanie.
Różnica między nimi oznacza lata przeżyte z pogorszonym stanem zdrowia.
Na świecie luka ta zbliża się obecnie do dziesięciu lat.
Nie oznacza to, że każda osoba spędzi dokładnie dziesięć lat w złym zdrowiu. Jest to miara populacyjna, a nie indywidualna prognoza. Pokazuje jednak ważny światowy wzorzec: wiele lat życia zyskanych dzięki współczesnej medycynie przeżywamy z chorobami przewlekłymi, niepełnosprawnością lub ograniczoną samodzielnością.
Dzięki skuteczniejszemu leczeniu człowiek może żyć dłużej po rozpoznaniu choroby sercowo-naczyniowej, cukrzycy, nowotworu lub choroby neurologicznej. Jest to ważny sukces medycyny.
Leczenie nie zawsze przywraca jednak pełnię zdrowia.
Dana osoba może nadal potrzebować wielu leków, doświadczać ograniczenia sprawności ruchowej lub wymagać regularnej opieki medycznej. Życie zostało wydłużone, ale zdrowie niekoniecznie zachowano w takim samym stopniu.
Zmienia to sposób, w jaki powinniśmy myśleć o długowieczności.
Celem nie powinno być jedynie osiągnięcie starszego wieku. Równie ważne jest opóźnienie momentu, w którym choroba przewlekła zaczyna wpływać na energię, sprawność ruchową, zdrowie poznawcze i samodzielność.
Dlatego medycyna długowieczności przywiązuje tak dużą wagę do wczesnej profilaktyki.
Ryzyko sercowo-naczyniowe, zaburzenia regulacji glikemii, utrata masy mięśniowej, zły sen i pogorszenie sprawności fizycznej często rozwijają się stopniowo. Mogą występować na długo przed postawieniem poważnej diagnozy.
Wczesne rozpoznanie tych zmian daje możliwość działania, dopóki zdrowie można jeszcze skutecznie chronić.
Zapobieganie chorobom jest cenniejsze niż samo leczenie ich w późniejszym okresie.
Nie oznacza to, że każdej choroby można uniknąć. Chodzi o odpowiednio wczesne rozpoznanie indywidualnego ryzyka, aby opóźnić rozwój choroby, ograniczyć jej następstwa i dłużej zachować zdrowie.
Celem nie jest zatrzymanie starzenia. Starzenie jest naturalnym procesem biologicznym.
Chodzi o poprawę sposobu, w jaki się starzejemy, aby więcej lat przeżyć z zachowaniem siły fizycznej, sprawności poznawczej, odporności i samodzielności.
Przez wiele lat sukces medycyny oceniano przede wszystkim na podstawie oczekiwanej długości życia.
Dziś równie ważne staje się inne pytanie:
Ile z tych dodatkowych lat przeżywamy w dobrym zdrowiu?
