Stan zapalny jest jednym z najważniejszych mechanizmów obronnych organizmu.
Podczas infekcji lub urazu układ odpornościowy wysyła sygnały, które pomagają opanować zagrożenie i rozpocząć naprawę. Zajęty obszar może stać się ciepły, obrzęknięty, bolesny lub zaczerwieniony.
Ta krótkotrwała reakcja jest potrzebna. Po opanowaniu problemu powinna się wyciszyć.
Z wiekiem niewielka aktywność zapalna może jednak utrzymywać się nawet bez wyraźnej infekcji lub urazu.
Naukowcy często nazywają to zjawisko inflammagingiem — terminem łączącym angielskie słowa inflammation i ageing, czyli stan zapalny i starzenie.
Inflammaging zwykle różni się od silnego stanu zapalnego wywołanego ostrą chorobą. Często jest łagodniejszy, bardziej uogólniony i trwa dłużej.
Dlaczego może do niego dochodzić?
Starsze komórki mogą uwalniać więcej sygnałów zapalnych. Uszkodzone mitochondria — struktury wytwarzające energię wewnątrz komórek — także mogą wysyłać do układu odpornościowego sygnały zagrożenia.
Jednocześnie organizm może mniej sprawnie usuwać uszkodzone białka, zużyte elementy komórek oraz komórki, które przestały prawidłowo działać.
Gdy te biologiczne „odpady” pozostają w tkankach, układ odpornościowy może nadal na nie reagować.
Z czasem utrzymujący się stan zapalny może dodatkowo obciążać naczynia krwionośne, mięśnie, mózg i narządy uczestniczące w metabolizmie.
Zjawisko to powiązano z wieloma chorobami związanymi z wiekiem, ale samo nie jest rozpoznaniem i nie ma jednej przyczyny.
Nieznacznie podwyższony marker zapalny nie oznacza też automatycznie, że ktoś starzeje się nieprawidłowo.
Na te same wyniki badań krwi mogą wpływać infekcje, nadmiar tkanki tłuszczowej, choroby autoimmunologiczne, problemy stomatologiczne, niedobór snu i wiele innych stanów.
Dlatego markery stanu zapalnego zawsze trzeba interpretować w odpowiednim kontekście.
Celem nie jest całkowite wyłączenie stanu zapalnego. Potrzebujemy go do zwalczania infekcji, gojenia ran i reagowania na zagrożenia.
Chodzi o ograniczenie zbędnej, długotrwałej aktywacji przy zachowaniu zdrowej odpowiedzi odpornościowej.
Regularna aktywność fizyczna, niepalenie tytoniu, odpowiedni sen, właściwa higiena jamy ustnej oraz kontrola nadmiernej masy ciała, glikemii i ryzyka sercowo-naczyniowego pomagają ograniczać ważne źródła przewlekłego stanu zapalnego.
Zbilansowana dieta bogata w produkty nisko przetworzone może również wspierać zdrowie metaboliczne i odpornościowe.
Nie istnieje jeden suplement, który może „wyleczyć” inflammaging.
Najbardziej użyteczne jest rozpoznawanie i leczenie rzeczywistych przyczyn stanu zapalnego oraz wspieranie codziennych mechanizmów, które pomagają organizmowi regenerować się i wracać do równowagi.
