Większość osób słyszała o cholesterolu LDL. Znacznie mniej osób słyszało o lipoproteinie(a), czyli Lp(a).
Lp(a) to cząsteczka przenosząca cholesterol we krwi. Pod pewnymi względami przypomina LDL, ale zawiera dodatkowe białko – apolipoproteinę(a). Ta różnica ma znaczenie, ponieważ wysokie stężenie Lp(a) wiąże się z wyższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Jedną z najważniejszych informacji o Lp(a) jest to, że jej stężenie jest w dużej mierze dziedziczne.
W przeciwieństwie do cholesterolu LDL na Lp(a) jedynie w minimalnym stopniu wpływają dieta, aktywność fizyczna czy utrata masy ciała. Ktoś może regularnie ćwiczyć, dobrze się odżywiać i mieć poza tym korzystne wyniki cholesterolu, a mimo to mieć wysokie stężenie Lp(a).
Wysokie stężenie Lp(a) może przyczyniać się do powstawania blaszki miażdżycowej w tętnicach. Wiąże się też ze stanem zapalnym i procesami biorącymi udział w tworzeniu zakrzepów. Z czasem podwyższone stężenie wiąże się z większym ryzykiem zawału serca i udaru mózgu.
Jest jeszcze jedna praktyczna różnica w porównaniu ze zwykłym badaniem cholesterolu: Lp(a) zazwyczaj nie wchodzi w skład standardowego lipidogramu. Wymaga osobnego badania krwi.
Aktualne wytyczne kardiologiczne zalecają oznaczenie Lp(a) co najmniej raz w dorosłym życiu. Stężenie 125 nmol/L lub 50 mg/dL albo wyższe uznaje się za czynnik zwiększający ryzyko sercowo-naczyniowe.
Stwierdzenie wysokiego stężenia Lp(a) nie oznacza, że dojdzie do zawału serca. Stanowi dodatkową informację w indywidualnej ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.
Ponieważ samo Lp(a) trudno zmienić poprzez styl życia, świadomość jego podwyższonego stężenia sprawia, że jeszcze ważniejsze staje się zadbanie o czynniki, które można zmienić. Należą do nich cholesterol LDL, ciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, cukrzyca, aktywność fizyczna i inne czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego. Aktualne wytyczne zalecają bardziej intensywne leczenie cholesterolu LDL i innych modyfikowalnych czynników ryzyka, gdy stężenie Lp(a) jest podwyższone.
