Jogurt naturalny, jogurt grecki, skyr, kefir i maślanka należą do szerokiej rodziny fermentowanych produktów mlecznych.
Nie są jednak identyczne pod względem odżywczym ani mikrobiologicznym.
Różni je także ilość dostępnych danych długoterminowych.
W kontekście zdrowego starzenia warto oddzielić wiedzę o długoterminowych wynikach zdrowotnych od informacji o właściwościach odżywczych i mikrobiologicznych każdego produktu.
Jogurt ma bezpośrednie dane długoterminowe
Jogurt należy do fermentowanych produktów mlecznych stosunkowo dobrze zbadanych w długoterminowych badaniach obserwacyjnych.
W metaanalizie badań prospektywnych z 2026 roku większe spożycie jogurtu wiązało się z około 7% niższą umieralnością ze wszystkich przyczyn.
Związki z umieralnością sercowo-naczyniową i ogólną umieralnością z powodu nowotworów nie były jednak istotne statystycznie.
Co ważne, dane te dotyczą jogurtu jako szerokiej kategorii.
Nie wskazują, czy za obserwowany związek odpowiada jogurt naturalny, grecki lub inny rodzaj. Nie pokazują też przewagi jednego typu jogurtu dla długowieczności.
Jogurt grecki i skyr oferują inną korzyść
Jogurt grecki jest zwykle odcedzany lub zagęszczany, dzięki czemu zazwyczaj zawiera więcej białka niż standardowy jogurt naturalny.
Skyr to fermentowany produkt mleczny tradycyjnie bliższy świeżemu serowi. Również zwykle zawiera dużo białka.
Z wiekiem może mieć to szczególne znaczenie.
Odpowiednia podaż białka pomaga utrzymywać masę i sprawność mięśni, zwłaszcza w połączeniu z ćwiczeniami oporowymi.
Z żywieniowego punktu widzenia zaleta jogurtu greckiego i skyru jest więc wyraźna: mogą stanowić skoncentrowane źródło pełnowartościowego białka.
Nie należy jednak utożsamiać tego z bezpośrednimi dowodami dotyczącymi długowieczności.
Obecne badania nie wskazują, aby jogurt grecki lub skyr obniżały umieralność bardziej niż standardowy jogurt naturalny.
Kefir wyróżnia się mikrobiologicznie
Kefir oferuje jeszcze inne właściwości.
W tradycyjnej fermentacji kefiru uczestniczy różnorodna społeczność mikroorganizmów, obejmująca bakterie i drożdże. Zwykły jogurt powstaje przy użyciu bardziej określonej grupy kultur bakteryjnych.
Czyni to kefir szczególnie interesującym w badaniach nad żywnością fermentowaną i mikrobiomem jelitowym.
Większa różnorodność mikrobiologiczna nie oznacza jednak automatycznie większych korzyści dla długoterminowego zdrowia.
Danych dotyczących związku samego kefiru z umieralnością jest znacznie mniej niż danych dla jogurtu jako szerszej kategorii.
A co z maślanką?
Maślanka ukwaszona powstaje w procesie fermentacji bakteryjnej.
Może dostarczać białka, wapnia i innych składników naturalnie obecnych w mleku. Dane dotyczące samej maślanki i zdrowego starzenia pozostają jednak ograniczone.
Nie należy więc automatycznie przypisywać jej takich samych efektów, jakie obserwowano dla jogurtu lub szerokiej kategorii mleka fermentowanego.
Różne produkty oferują różne właściwości
Obecnie nie ma podstaw naukowych, by jeden fermentowany produkt mleczny uznać za bezwzględnie najlepszy dla zdrowego starzenia.
Jogurt ma więcej bezpośrednich danych długoterminowych dotyczących umieralności.
Jogurt grecki i skyr mogą być szczególnie przydatne, gdy ważna jest większa podaż białka.
Kefir wyróżnia bardziej różnorodna fermentacja mikrobiologiczna.
Maślanka jest kolejną opcją fermentowanego nabiału, lecz długoterminowe dane odnoszące się konkretnie do niej są mniej rozwinięte.
Wybór zależy również od konkretnego produktu. Zawartość białka, tłuszczu i cukru dodanego oraz lista składników mogą znacznie różnić się między markami i wariantami.
