Komórki nie działają w pojedynkę.
Nieustannie wysyłają i odbierają informacje. Sygnały te pomagają sercu, mózgowi, mięśniom, układowi odpornościowemu i innym narządom współpracować ze sobą.
Niektóre informacje są przekazywane za pośrednictwem hormonów. Inne pochodzą z układu nerwowego lub odpornościowego. Wspólnie informują komórki, kiedy powinny rosnąć, wykorzystywać energię, reagować na infekcje, naprawiać uszkodzenia lub spowalniać swoją aktywność.
Wraz z wiekiem komunikacja ta może stawać się mniej precyzyjna i gorzej skoordynowana.
Naukowcy nazywają to zaburzoną komunikacją międzykomórkową. Określenie „międzykomórkowa” oznacza po prostu komunikację zachodzącą pomiędzy komórkami.
Zmiany te mogą przebiegać na kilka sposobów. Niektóre sygnały mogą słabnąć, podczas gdy inne pozostają aktywne zbyt długo. Komórki mogą również mniej precyzyjnie reagować na otrzymywane informacje.
Jednym z ważnych przykładów jest długotrwały stan zapalny o niewielkim nasileniu.
Stan zapalny jest naturalną reakcją obronną organizmu. Pomaga zwalczać infekcje i naprawiać uszkodzenia. Jeśli jednak sygnały zapalne pozostają aktywne zbyt długo, mogą zacząć oddziaływać niekorzystnie na zdrowe tkanki.
Związane z wiekiem zmiany hormonalne i zmiany w funkcjonowaniu układu odpornościowego mogą również wpływać na apetyt, sen, utrzymanie masy mięśniowej, poziom glukozy we krwi oraz sposób, w jaki organizm reaguje na stres.
Nie oznacza to, że pojedyncze badanie hormonu lub jednego markera stanu zapalnego pozwala ocenić, jak sprawnie komunikuje się cały organizm.
Organizm wykorzystuje wiele wzajemnie powiązanych systemów sygnalizacyjnych. Wyniki badań zawsze należy interpretować w kontekście objawów, historii medycznej, sprawności fizycznej i pozostałych informacji dotyczących zdrowia.
Zaburzona komunikacja międzykomórkowa jest również powiązana z innymi cechami charakterystycznymi starzenia się.
Uszkodzone mitochondria mogą uwalniać sygnały sprzyjające powstawaniu stanu zapalnego. Komórki senescentne, czyli komórki, które przestały się dzielić, mogą oddziaływać na sąsiednie tkanki. Zmiany w sposobie wykorzystywania składników odżywczych przez komórki mogą natomiast zaburzać sygnały kontrolujące produkcję energii i procesy naprawcze.
To pomaga zrozumieć, dlaczego procesu starzenia się nie można oceniać wyłącznie na podstawie jednego narządu lub pojedynczego wyniku badania laboratoryjnego.
Z praktycznego punktu widzenia nie należy poszukiwać jednego rozwiązania, które miałoby „zresetować” wszystkie sygnały w organizmie.
Regularna aktywność fizyczna pomaga mięśniom, metabolizmowi i układowi odpornościowemu reagować sprawniej. Dobry sen wspiera prawidłową regulację hormonalną i odpornościową.
Niepalenie tytoniu oraz kontrolowanie ciśnienia tętniczego, poziomu glukozy i cholesterolu pomagają ograniczyć źródła długotrwałego obciążenia tkanek.
Szczepienia oraz właściwe leczenie chorób przewlekłych również pomagają zapobiegać powtarzającej się lub niepotrzebnej aktywacji układu odpornościowego.
Nie jesteśmy w stanie zachować wszystkich sygnałów biologicznych w stanie charakterystycznym dla młodego organizmu.
Możemy jednak chronić układy, dzięki którym komórki, tkanki i narządy reagują na siebie w skoordynowany sposób.
