Które produkty spożywcze wiążą się z dłuższym życiem?

1. Pięć grup produktów wykazywało spójne związki z niższą śmiertelnością.

Większe spożycie orzechów, produktów pełnoziarnistych, owoców, warzyw i ryb wiązało się z niższą śmiertelnością ogólną zarówno w porównaniach większego i mniejszego spożycia, jak i w analizach zależności dawka–odpowiedź.

Najnowsze i najbardziej kompleksowe analizy wykazały:

orzechy: o 20% niższa śmiertelność przy większym w porównaniu z mniejszym spożyciem

produkty pełnoziarniste: o 12% niższa śmiertelność

owoce: o 11% niższa śmiertelność

warzywa: o 7% niższa śmiertelność

ryby: o 5% niższa śmiertelność

Tych wartości procentowych nie należy interpretować jako efektu samego dodania jednego produktu do diety, która poza tym się nie zmienia.

Opisują one związki obserwowane w populacjach badanych prospektywnie.

2. Orzechy i produkty pełnoziarniste wykazywały szczególnie silne związki.

W przypadku orzechów każda standardowa porcja 28 g dziennie wiązała się z około 24% niższą śmiertelnością ogólną.

W przypadku produktów pełnoziarnistych każde dodatkowe 30 g dziennie wiązało się z około 6% niższą śmiertelnością.

Metaanalizy źródłowe dla obu grup produktów oceniono jako mające wysoką jakość metodologiczną.

Wyniki te nie oznaczają, że zwiększenie spożycia dokładnie o te ilości obniży ryzyko konkretnej osoby w odpowiednim stopniu.

Pokazują kierunek i wielkość związków obserwowanych w populacjach.

3. Przetworzone mięso, czerwone mięso i napoje słodzone cukrem wykazywały związki w przeciwnym kierunku.

Większe spożycie przetworzonego mięsa, nieprzetworzonego czerwonego mięsa i napojów słodzonych cukrem wiązało się z wyższą śmiertelnością ogólną.

Większe w porównaniu z mniejszym spożyciem wiązało się z mniej więcej:

o 14% wyższą śmiertelnością w przypadku przetworzonego mięsa

o 10% wyższą śmiertelnością w przypadku nieprzetworzonego czerwonego mięsa

o 11% wyższą śmiertelnością w przypadku napojów słodzonych cukrem

Analizy zależności dawka–odpowiedź wskazywały ten sam ogólny kierunek.

4. Nie każda grupa produktów wykazywała wyraźny związek.

Większe spożycie roślin strączkowych i białego mięsa miało tendencję do związku z niższą śmiertelnością, choć dowody były mniej spójne.

W przypadku produktów mlecznych i rafinowanych produktów zbożowych nie stwierdzono wyraźnego związku ze śmiertelnością ogólną.

Jaja i cukry dodane w niektórych analizach wykazywały tendencję do związku z wyższą śmiertelnością, ale w głównych porównaniach większego i mniejszego spożycia wyniki te nie były istotne statystycznie.

Braku wyraźnego związku ze śmiertelnością nie należy interpretować jako dowodu, że dany produkt jest korzystny lub szkodliwy.

Wyniki stanowią ważny pomost między ogólnymi wzorcami żywieniowymi a codziennymi wyborami żywieniowymi.

Dieta śródziemnomorska, nordycka i inne zdrowe wzorce żywieniowe różnią się kulturowo, ale wiele z nich opiera się na tych samych produktach.

Produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, orzechy i ryby wielokrotnie pojawiają się we wzorcach żywieniowych związanych z lepszym zdrowiem w długim okresie.

Jednocześnie większe spożycie przetworzonego mięsa, czerwonego mięsa i napojów słodzonych cukrem wiązało się z wyższą śmiertelnością.

Sugeruje to, że zdrowe starzenie się może zależeć nie tyle od przestrzegania jednej konkretnej diety, ile od połączenia grup produktów składających się na dietę przez wiele lat.

Ten przegląd parasolowy jest jedną z najszerszych niedawnych ocen pojedynczych grup produktów spożywczych i śmiertelności ogólnej.

Został prospektywnie zarejestrowany, był zgodny z metodologią PRISMA, a jakość metodologiczną włączonych przeglądów oceniono za pomocą narzędzia AMSTAR-2.

Ważną zaletą jest spójność obserwowana dla kilku grup produktów zarówno w porównaniach większego i mniejszego spożycia, jak i w analizach zależności dawka–odpowiedź.

Dowody mają jednak istotne ograniczenia.

Choć przegląd parasolowy uwzględniał przeglądy systematyczne, które potencjalnie mogły obejmować różne typy badań, dowody dotyczące śmiertelności ostatecznie włączone do analizy pochodziły z badań kohortowych, a nie z badań z randomizacją.

Wyniki pokazują więc związki, a nie dowód przyczynowości.

Osoby regularnie jedzące więcej orzechów, produktów pełnoziarnistych, owoców czy warzyw mogą różnić się także aktywnością fizyczną, paleniem tytoniu, sytuacją społeczno-ekonomiczną, masą ciała i innymi zachowaniami zdrowotnymi.

Korekta statystyczna może zmniejszyć te różnice, ale nie może całkowicie wyeliminować rezydualnego wpływu czynników zakłócających.

W wielu analizach występowała też znaczna heterogeniczność. Ponad 80% z nich wykazywało I² powyżej 50%.

Może to odzwierciedlać różnice między populacjami, metodami oceny diety i produktami włączanymi do szerokich kategorii.

Ma to szczególne znaczenie, ponieważ grupa produktów nie jest pojedynczym produktem. Różne warzywa, produkty mleczne, zboża czy mięsa mogą znacznie różnić się składem i sposobem przygotowania.

Przegląd dostarcza więc mocnych dowodów na temat wzorców związków w obrębie grup produktów, ale nie należy go wykorzystywać do przypisywania pojedynczemu produktowi dokładnego wpływu na przeżycie.