Dieta nordycka a długoterminowe zdrowie

1. Ściślejsze przestrzeganie diety wiązało się z niższą śmiertelnością

W porównaniu z osobami słabiej przestrzegającymi nordyckiego sposobu odżywiania osoby przestrzegające go ściślej miały:

niższą o 22% śmiertelność ogólną

niższą o 16% śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych

niższą o 14% śmiertelność z powodu nowotworów

Wyniki pochodziły z prospektywnych badań kohortowych, a więc przedstawiają długoterminowe związki, a nie bezpośredni dowód związku przyczynowego.

2. Rzadziej występowały też główne choroby przewlekłe

Ściślejsze przestrzeganie nordyckiego sposobu odżywiania wiązało się z:

niższą o 12% zachorowalnością na cukrzycę typu 2

niższą o 8% zachorowalnością na choroby sercowo-naczyniowe

niższą o 11% zachorowalnością na chorobę wieńcową

niższą o 12% zachorowalnością na udar mózgu

niższą o 16% zachorowalnością na nowotwory

Łącznie wyniki te sugerują, że związek wykracza poza śmiertelność i obejmuje kilka głównych chorób wpływających na długoterminowe zdrowie.

3. Badania z randomizacją wykazały poprawę zdrowia kardiometabolicznego

Badania z randomizacją i grupą kontrolną dostarczyły uzupełniającego wyniku.

U uczestników przydzielonych do interwencji opartych na diecie nordyckiej stwierdzono poprawę glukozy na czczo, insuliny, lipidów we krwi i ciśnienia tętniczego w porównaniu z dietami kontrolnymi.

Nie wszystkie biomarkery uległy poprawie. Nie stwierdzono istotnego wpływu na cholesterol HDL, apolipoproteinę A1 ani białko C-reaktywne.

Dieta nordycka poszerza nasze myślenie o żywieniu wspierającym zdrowe starzenie się.

Śródziemnomorski, japoński i nordycki sposób odżywiania opierają się na różnych produktach, ale mają ważne cechy wspólne.

Kładą nacisk na bogatą w składniki odżywcze żywność roślinną, dostarczają zdrowych tłuszczów i obejmują wartościowe źródła białka, takie jak ryby i rośliny strączkowe.

Nordycki sposób odżywiania jest szczególnie istotny dla Europy Północnej i Środkowej, ponieważ opiera się na znanych i łatwo dostępnych produktach:

owsie, życie i innych produktach pełnoziarnistych, owocach jagodowych, kapuście i warzywach korzeniowych, roślinach strączkowych, rybach, orzechach i oleju rzepakowym.

Dzięki temu jest bardzo praktyczny w takich krajach jak Polska, Niemcy i kraje nordyckie.

Model nordycki pokazuje też, że jakość tłuszczu w diecie ma znaczenie. Zdrowa dieta nordycka nie oznacza jedzenia dużych ilości masła ani tłustego mięsa. Olej rzepakowy, ryby i orzechy dostarczają głównie tłuszczów nienasyconych i naturalnie wpisują się w ten sposób odżywiania.

Zdrowe odżywianie można więc dostosować do produktów regionalnych, klimatu i kultury, zamiast wymagać od wszystkich przestrzegania tej samej, nazwanej diety.

Ten przegląd łączy 32 prospektywne badania kohortowe i 15 badań z randomizacją i grupą kontrolną, dostarczając dwóch uzupełniających się rodzajów dowodów.

Badania kohortowe dostarczają długoterminowych dowodów łączących ściślejsze przestrzeganie diety nordyckiej z niższą śmiertelnością i rzadszym występowaniem kilku głównych chorób przewlekłych.

Badania z randomizacją wzmacniają te dowody, wykazując korzystne zmiany uznanych kardiometabolicznych czynników ryzyka, w tym ciśnienia tętniczego, regulacji glikemii i lipidów we krwi.

Rozróżnienie między tymi wynikami jest ważne.

Wyniki dotyczące śmiertelności i zachorowalności mają charakter obserwacyjny. Osoby stosujące zdrowsze sposoby odżywiania mogą różnić się także aktywnością fizyczną, paleniem tytoniu, czynnikami społeczno-ekonomicznymi i innymi zachowaniami zdrowotnymi. Badania te wykazują więc związki, a nie dowodzą, że to sama dieta nordycka spowodowała niższą śmiertelność.

Badania z randomizacją dostarczają silniejszych dowodów wpływu na kardiometaboliczne czynniki ryzyka, choć nie wykazują bezpośrednio dłuższego życia.

Łącznie dowody przemawiają za nordyckim sposobem odżywiania jako dobrze zbadanym regionalnym modelem dbania o długoterminowe zdrowie sercowo-naczyniowe i metaboliczne.