Czy źródło białka ma znaczenie dla zdrowia mięśni?

1. Ogółem białko zwierzęce prowadziło do istotnie większej masy mięśniowej.

Do metaanalizy masy mięśniowej włączono trzydzieści badań z randomizacją z udziałem 1 538 uczestników.

W porównaniu z białkiem roślinnym białko zwierzęce prowadziło do istotnie większej masy mięśniowej po interwencji (SMD −0,20; P = 0,02).

Różnica była umiarkowana. Wyniki znacznie różniły się też między badaniami.

2. U dorosłych w wieku 60 lat i starszych nie stwierdzono istotnej różnicy w masie mięśniowej.

Wiek zmieniał wynik.

U młodszych dorosłych białko zwierzęce prowadziło do istotnie większej masy mięśniowej niż białko roślinne (21 RCT; SMD −0,28; P = 0,01).

U dorosłych w wieku 60 lat i starszych nie stwierdzono istotnej różnicy między białkiem roślinnym a zwierzęcym (9 RCT; SMD −0,05; P = 0,74).

To ustalenie jest szczególnie istotne dla zdrowego starzenia się. U starszych dorosłych dostępnych było jednak znacznie mniej badań.

3. Białko sojowe i białko mleka dawały podobne wyniki.

Rodzaj białka roślinnego miał znaczenie.

W 17 badaniach z randomizacją nie stwierdzono istotnej różnicy w masie mięśniowej między białkiem sojowym a białkiem mleka (SMD −0,02; P = 0,80).

Białko zwierzęce prowadziło do istotnie większej masy mięśniowej niż badane białka roślinne inne niż sojowe, w tym białko ryżowe, z chia, owsiane i ziemniaczane (5 RCT; SMD −0,58; P = 0,02).

Do tego porównania włączono jednak tylko pięć badań. Wyniku nie należy więc uogólniać na wszystkie białka roślinne inne niż sojowe.

4. Wyniki dotyczące siły mięśni były bardziej złożone.

W analizach ogólnych nie stwierdzono spójnej różnicy między białkiem roślinnym a zwierzęcym pod względem siły mięśni.

U starszych dorosłych białko zwierzęce prowadziło jednak do istotnie większej poprawy siły dolnej części ciała (SMD −0,38; P = 0,03).

Nie stwierdzono istotnej różnicy w sile górnej części ciała.

Analizy siły obejmowały mniej uczestników i badań niż analiza masy mięśniowej.

5. Źródło białka nie wpływało istotnie na sprawność fizyczną.

Pięć badań z randomizacją oceniało sprawność fizyczną za pomocą takich miar jak chód i testy czynnościowe.

Nie stwierdzono istotnej różnicy między białkiem roślinnym a zwierzęcym (SMD 0,12; P = 0,47).

Utrata masy i siły mięśniowej może z wiekiem stopniowo wpływać na mobilność, sprawność fizyczną i samodzielność.

Wyniki pokazują, że pytanie nie sprowadza się do tego, czy lepsze jest białko roślinne, czy zwierzęce.

Znaczenie ma konkretne źródło białka.

Białko sojowe dawało wyniki w zakresie masy mięśniowej porównywalne z białkiem mleka. Dowody dotyczące innych białek roślinnych były bardziej ograniczone i wskazywały na inne wyniki.

U osób w wieku 60 lat i starszych obecne dowody z badań z randomizacją nie wykazały ogólnej przewagi białka zwierzęcego pod względem masy mięśniowej. W tej grupie wiekowej białko zwierzęce wiązało się jednak z większą siłą dolnej części ciała.

Kluczowe dla zdrowia mięśni pozostają też ćwiczenia oporowe. W tym przeglądzie poprawę parametrów mięśniowych konsekwentnie obserwowano w badaniach łączących interwencje białkowe z treningiem oporowym.

Ten przegląd ma kilka mocnych stron.

Obejmował 43 badania z randomizacją i grupą kontrolną i wymagał, aby interwencje roślinne i zwierzęce dostarczały porównywalnych ilości białka. Do głównej analizy masy mięśniowej włączono trzydzieści badań i 1 538 uczestników.

Badania znacznie różniły się jednak pod względem cech uczestników, źródeł białka, dawek, czasu trwania i interwencji wysiłkowych.

Tylko 15 z 43 badań oceniono jako obarczone ogólnie niskim ryzykiem błędu systematycznego. Dwadzieścia siedem budziło pewne zastrzeżenia, a jedno miało wysokie ryzyko błędu systematycznego.

Dowody dotyczące konkretnie starszych dorosłych były również bardziej ograniczone. Tylko w dziesięciu badaniach średni wiek uczestników wynosił co najmniej 60 lat, a bardzo niewiele obejmowało osoby z klinicznie istotnie niską masą mięśniową, zespołem kruchości lub sarkopenią.

Co ważne, żadne z włączonych badań nie oceniało bezpośrednio sarkopenii jako punktu końcowego.

Badanie dostarcza więc silniejszych dowodów dotyczących zmian masy mięśniowej niż zapobiegania sarkopenii czy długoterminowego zachowania samodzielności.